Ngày 15/5/2026, tại trụ sở UBND xã Mễ Sở, tỉnh Hưng Yên, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 tỉnh Hưng Yên đã phối hợp với UBND xã Mễ Sở tổ chức hội nghị tuyên truyền bảo vệ môi trường và thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự công ích nhằm bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và bảo vệ lợi ích công cộng.
Đồng chí Nguyễn Thị Phương Thảo Viện trưởng Viện KSND khu vực 4 phát biểu khai mạc hội nghị
Tại hội nghị, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 đã giới thiệu những nội dung trọng tâm của Nghị quyết 205, phân tích và nêu rõ nhóm chủ thể và lĩnh vực được bảo vệ; trách nhiệm, quyền hạn và thẩm quyền của Viện kiểm sát, quy trình tiếp nhận, xác minh và thực hiện quyền yêu cầu, kiến nghị của Viện kiểm sát; trách nhiệm cung cấp tài liệu, chứng cứ của cơ quan, tổ chức, cá nhân và thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Đây được đánh giá là bước tiến quan trọng trong tiến trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, tạo cơ chế pháp lý để Viện kiểm sát nhân dân tham gia bảo vệ lợi ích công cộng và quyền dân sự của các nhóm yếu thế trong xã hội. Nghị quyết 205 không nhằm thay thế vai trò của các cơ quan quản lý hay tổ chức xã hội mà là “cơ chế bảo vệ cuối cùng” trong trường hợp quyền và lợi ích hợp pháp của cộng đồng bị xâm hại nhưng không có chủ thể đứng ra khởi kiện. Trước khi thực hiện quyền khởi kiện, Viện kiểm sát sẽ tiến hành xác minh, thông báo và kiến nghị các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm thực hiện trước theo quy định pháp luật.
Cũng tại hội nghị tuyên truyền, Viện KSND khu vực 4 đã nêu rõ, mặc dù tỉnh Hưng Yên không phải là đơn vị được giao thí điểm thực hiện quyền khởi kiện vụ án dân sự công ích theo Nghị quyết 205, song Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 cũng như Viện kiểm sát các địa phương khác trên cả nước căn cứ nội dung của Nghị quyết 205 và phạm vi trách nhiệm được giao vẫn thực hiện việc tiếp nhận thông tin, kiến nghị, phản ánh của cá nhân, tổ chức, quần chúng nhân dân. Trên cơ sở đó đơn vị tiến hành xác minh, kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xử lý, khắc phục vi phạm theo quy định pháp luật.
Báo cáo viên tuyên truyền nội dung Nghị quyết 205
Hội nghị được tổ chức trong bối cảnh nhiều vấn đề môi trường và lợi ích công cộng tại địa phương đang nhận được sự quan tâm lớn của người dân. Đặc biệt, thời gian qua, tình trạng về ô nhiễm môi trường nghiêm trọng xảy ra tại khu vực bãi tập kết rác thải thôn Thiết Trụ, xã Mễ Sở đã gây nhiều bức xúc trong nhân dân khi lượng rác tồn đọng lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sức khỏe cộng đồng. Qua công tác nắm tình hình và phản ánh từ nhân dân, từ báo đài, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 đã phối hợp với chính quyền địa phương kiểm tra thực tế khu vực bãi rác thôn Thiết Trụ. Kết quả xác minh cho thấy khu vực tập kết rác rộng khoảng 9.000m² nằm cách khu dân cư và trường trung học sơ sở Bình Minh chỉ khoảng 400m. Đây là nơi tập kết rác thải của 3 thôn gồm: thôn Đa Hòa, thôn Thiết Trụ và thôn Bằng Nha, xã Mễ Sở, hiện tồn đọng lượng lớn rác sinh hoạt và một số chất thải nguy hại như thiết bị điện tử, ắc quy hỏng… không được phân loại, xử lý đúng quy định, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường đất, môi trường nước và không khí, ảnh hưởng đến đời sống và sức khỏe của người dân địa phương. Trước thực trạng trên, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 đã yêu cầu các cơ quan liên quan tăng cường trách nhiệm quản lý, xử lý ô nhiễm môi trường và có giải pháp khắc phục phù hợp. Hoạt động này thể hiện rõ vai trò của ngành Kiểm sát trong việc bảo vệ lợi ích công cộng, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về môi trường tại địa phương.
Hội nghị cũng nhấn mạnh trách nhiệm của toàn xã hội trong công tác bảo vệ môi trường và lợi ích công cộng, lợi ích nhóm người yếu thế. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tích cực phản ánh các hành vi vi phạm và phối hợp cùng cơ quan chức năng trong việc bảo vệ môi trường sống, bảo vệ những người yếu thế trong xã hội. Vì vậy, thông qua hội nghị tuyên truyền lần này, người dân xã Mễ Sở đã có thêm nhận thức về ý nghĩa và vai trò của Nghị quyết 205/2025/QH15, đồng thời hiểu rõ hơn vai trò, trách nhiệm của các cơ quan bảo vệ pháp luật trong việc đồng hành cùng nhân dân bảo vệ công lý, quyền con người và lợi ích cộng đồng.
Minh Thúy - Đỗ Quyên